Namus cinayetleri neden işlenir?

Namus cinayetleri neden işlenir?
Cuma, 16 Mart 2007
Avukat Vildan Yirmibeşoğlu, töre ve namus gerekçesiyle işlenen cinayetler üzerine bir kitap çıkardı. ‘Toprağa Düşen Sevdalar’ adlı kitapta, 1995-2000 yılları arasında 19 ilde meydana gelen 300 namus cinayeti dosyası incelenmiş, hukukçular, failler, azmettiriciler ve polislerle görüşülmüş. Özlem Kınal’ın haberi.

‘Öldürmek işin yarısı,
Yarısı ölümü beklemek
Sıçrayıp gece yarısı
Ölüp ölüp de dirilmek.

Bala, bu ne biçim yazı?
Oy, töre töre, batası töre
Beni de yedin göz göre göre
Bala, bu ne biçim yazı oy?’

Töre ve Namus Gerekçesiyle İşlenen Cinayetler
Toprağa Düşen Sevdalar

Vildan Yirmibeşoğlu

‘Namus cinayetleri’ neden işlenir ve toplum neden bu tür cinayetleri genellikle hoşgörüyle karşılar? Yasal düzenlemeler ve yargılamada karşılaşılan sorunlar nelerdir? Bu tür cinayetleri işleyen alt sosyal katmanlara mensup bir insan ile kanun koyucu ve yasa uygulayıcıları arasında, namus kavramına bakış açısından bir fark var mıdır? Kadınlar neden çaresizdirler? Devlet, kadın vatandaşlarının yaşam hakkını korumakta neden aciz kalmaktadır?

İşte bu sorulara yanıt aramak ve çözüm yolları için objektif bir bakış açısıyla yazılmış bir kitap gereksinimiyle yola çıkmış Vildan Yirmibeşoğlu. ‘İstanbullu olmakla birlikte, yaşamımın 13 yılını bölgede geçirmiş, kadın sorunları üzerine hiçbir kişi yada kurumdan maddi destek almadan araştırmalar yapan bir kadın avukattım. Bu özellik bana, bölge kültürünü gözleyebilme ve konuya yansız bakabilme olanağı sağlıyordu.’ diyor yazar ve ekliyor. ‘Bir de tanıklık borcum vardı Sevda Gök’e, Kilisli Şenel Habeş’e, Viranşehirli Gönül Aslan’a. Adliye arşivlerinde dosya incelerken boğazıma düğümlenen birer hıçkırık olarak kalan nice kadının kısacık yaşamına tanıklık borcum vardı.’

Kadınalara yönelik ‘namus’ gerekçesiyle işlenen cinayetlerle ilgili kültürel değerler, sosyo-ekonomik faktörler ile hukuki düzenlemeleri, ‘namus cinayeti’ yargılamalarıyla birlikte inceleyen, yasal bolukları tespit ederek gerekli değişikliklerin yapılması için önerilerde bulunmak ve gerekli çalışmalara veri sağlayarak fikir üretmek amacıyla yapılan araştırmanın hedef kitlesini ise namus cinayetlerinin görece daha yaygın olduğu ve kadının statüsünün diğer bölgelere oranla daha düşük olduğu Doğu ve Güneydoğu illerinde yaşayan insanlar oluşturmuş. Konu çeşitli açılardan incelenirken 1995-2000 yılları arasında 19 ilde meydana gelen 300 namus cinayeti dosyası incelenmiş, anket ve mülakatlar yapılmış. Çalışmanın evreni Gaziantep, Şanlıurfa, Batman, Van, Diyarbakır, Kilis, Mardin ve Adana’da yaşayan kadın ve erkeklerle birlikte, konuyla ilgili deneyimleri olan polis, savcı, yargıç, avukat ve namus cinayeti failleri ile cinayete azmettiren aile meclisi üyeleri oluşturmuş.

Kitapta yer alan bazı anket sonuçları konunun öneminin altını bir kez daha çiziyor. Özellikle namus kavramına bakış ve namusun toplumda algılanış biçimi ve kadın bedeni üzerinde kurulan tahakküm sorunsalının ne yazık ki yapılan tüm çalışmalara rağmen hala aynı noktada olduğunu gösteriyor.

Ağırlıklı olarak namus gerekçesiyle işlenen cinayetlerin yargılamalarının analizinin yapıldığı kitapta Yeni Türk Ceza Yasası’nın kadın bakış açısından değerlendirmesi yapılarak, baskı grubu olarak kadın örgütleri ve baroların çalışmalarına da değinilmiş.
Avukat Vildan Yirmibeşoğlu, İstanbul Valiliği İnsan Hakları İl Masası Başkanı olarak görev yapıyor.

Töre ve Namus Gerekçesiyle İşlenen Cinayetler
Toprağa Düşen Sevdalar, Hürriyet Yayınları, 299 sf.

http://www.ucansupurge.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3701&Itemid=73