SAĞLIK SEBEBİYLE ERTELEME
Askerlik Kanununun 35 nci maddesinin A ve B fıkraları gereğince; vücutları askerlik yapacak derecede gelişmemiş olduğu veya tedaviyle geçecek geçici hastalık ve arızaları olduğu askerlik meclisleri veya asker hastanesi sağlık kurullarınca tespit edilenler ertesi yıla bırakılırlar. Ancak bu ertelemeler en fazla beşinci yıl sonunda son bulur.

Sağlık sebebiyle “Ertesi Yıla Bırakma” kararlı raporların geçerlilik süresi; rapor tarihini takip eden son yoklama döneminin bitimine kadardır. Bu durumdakiler, rapor tarihinden sonraki ilk son yoklama döneminde askerlik meclislerinde veya asker hastanelerinde yeniden muayene edilir ve hakkında verilecek karara göre işlem yapılır.

SAĞLIK SEBEBİYLE SEVK TEHİRİ :

Sevkleri sırasında rahatsızlığını beyan ederek asker hastanesine sevk edilenlerden,  sevkin son gününü (hariç) takip eden otuz gün ve daha uzun süreyi kapsayan rapor alanların sevki  raporlarının süresine göre müteakip celplere bırakılır.

Yapılan muayeneleri sonucunda 30 günden az süreli rapor alanlar, raporlarının bitimini takip eden ilk gün sevk edilirler.

Yoklama kaçağı ve bakayalardan rapor alanlar, rapor süresi ne olursa olsun raporlarının bitimini takip eden ilk gün birliklerine sevk edilirler.
 

HAPİS SEBEBİYLE ERTELEME
Cezaevinde tutuklu ve hükümlü olanlardan o yılın 31 Ekim tarihine kadar tahliye olmayacağı anlaşılanlar Askerlik Kanununun 35/B maddesi gereğince ertesi yıla bırakılırlar.  
HAPİS SEBEBİYLE SEVK TEHİRİ
 
Sevke tâbi iken  celp döneminin son sevk gününden önce veya bakaya ya da yoklama kaçağı durumuna düştükten sonra cezaevine kapatılanların sevkleri tahliye tarihlerine kadar tehir edilir.  

Yoklama kaçağı veya bakaya durumunda iken cezaevine kapatılanlar tahliyelerini müteakip derhal askere sevk edilirler.

Bakaya kalmadan cezaevine kapatılanlar tahliyelerini takip eden ilk celp döneminde askere sevk edilirler.


1111 SAYILI ASKERLİK KANUNUNUN 35/E MADDESİNE GÖRE SEVKLERİ TEHİR EDİLECEK SPORCULARA İLİŞKİN ESASLAR
 
1. SEVK TEHİRİNE İLİŞKİN ŞARTLAR:
Sporcuların aktif spor hayatları devam ettiği ve aşağıda belirtilen şartları taşımaya devam ettikleri sürece askere sevkleri teklif tarihinden itibaren, birer yıllık sürelerle 38 yaş sonuna kadar tehir edilir.

a. Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan sporcular;

    (1). İlk defa sevk tehirinde; en son yapılan Olimpiyat oyunları, Dünya ve Avrupa şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye girmek veya bu dereceleri alan takımların kadrosunda bulunmak,  

    (2). Müteakip sevk tehirlerinde; bir sonraki şampiyonaya kadar geçen süredeki her  erteleme döneminde yapılan uluslararası  resmî müsabakaların en az birinde takım kadrosunda bulunmak ve bir sonraki aynı şampiyonada da ilk üç dereceye girmek.  Ancak sevk tehiri süresi içinde Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalar yapılmamış ise bir defaya mahsus bu şart aranmaz.  

b. A/Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan sporcular;  

    (1). İlk defa sevk tehirinde; son bir yıl içerisinde en az bir kez A/Büyükler Millî Takım kadrosunda yer almak,  

    (2). Müteakip sevk tehirinde; bir önceki erteleme döneminde yapılan uluslararası müsabakaların en az birinde millî takım kadrosunda bulunmak. Ancak sevk tehiri süresi içinde Millî Takım düzeyinde müsabaka yapılmamış ise bir defaya mahsus bu şart aranmaz.  

c. Türkiye Profesyonel 1'inci ve 2'inci Futbol Liginde yer alan takımların kadrolarında bulunan sporcular;

    (1). İlk defa sevk tehirinde; Türkiye profesyonel 1'inci ve 2'inci futbol liginde yer alan takımlardan birisi ile sözleşmesi bulunmak,

    (2). Müteakip sevk tehirlerinde; halen kadrosunda bulunduğu takımın bir önceki erteleme dönemindeki 1'inci ve 2'inci futbol ligi müsabakalarının en az 1/3’ünde kadrosunda bulunmak.    

ç. Üç ve daha fazla ligi bulunan spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan takımların kadrolarında bulunan sporcular;

    (1). İlk defa sevk tehirinde; en üst ligde yer alan takımlardan birisi ile profesyonel sözleşmesi bulunmak veya o takımın kadrosunda yer almak,

    (2). Müteakip sevk tehirlerinde; halen kadrosunda bulunduğu takımın bir önceki erteleme dönemindeki resmî müsabakaların en az yarısında kadrosunda bulunmak.
  
d. Diğer Hususlar;  

(1). Bir defada 3 aydan fazla hak mahrumiyeti alan sporcuların sevk tehirleri derhal iptal edilir ve bunlar hakkında bir daha sevk tehiri teklifi yapılamaz.  

(2). Sezon içerisinde veya sonunda , yurt içindeki bir başka takıma transfer olanlar ile geçici transfer nedeniyle bir başka takıma gidenlerden, bir sefere mahsus olmak üzere bir önceki erteleme döneminde lig müsabakalarının;

          (a) 1'inci ve 2'inci futbol liginde en az 1/3

          (b) Diğer branşlarda 1/2 ‘de takım kadrosunda bulunma şartı aranmaz.        

(3). En az iki ligi olan spor dallarında 1'inci ligde bulunan sporcuların sevklerinin tehir edilebilmesi için 1'inci ligin en az sekiz takımdan oluşması gerekir.

(4). Uzun süreli sakatlık geçiren (en az üç ay) sporcuların durumlarını belgelendirmeleri halinde, sevk tehirleri erteleme süresi sonuna kadar devam eder. Bunlardan müteakip sene yeniden sevk tehiri teklif edileceklerden (c/2) ve (ç/2) fıkrasında belirtilen şartlar aranmaz. Ayrıca, sezon başında Futbol Federasyonunca isimleri bildirilecek üçüncü kalecilerin müteakip sevk tehiri tekliflerinde (c/2) fıkrasında belirtilen şartlar aranmaz.    

(5). Yoklama kaçağı veya bakaya iken sevklerinin tehiri teklif edilen er statüsündeki sporculardan, yoklama kaçağı ve bakaya durumuna düşmeden önce kulüpleri ile sözleşme imzalamış olan ve sözleşme tarihinden teklif tarihine kadar geçen süre içinde gerekli diğer şartları da taşıdıkları anlaşılanların da sevkleri tehir edilebilir.  

(6).  Erteleme kapsamında bulunmayan liglerin takımlarının kadrolarında yer alan sporcuların erteleme işlemleri yapılmaz. Sevk tehirleri yapıldıktan sonra sevk tehir süresi içinde erteleme kapsamında olmayan başka bir takıma transfer veya geçici transfer olanların yapılmış olan sevk tehirleri iptal edilir.

(7).  Sevk tehir şartlarını kaybedenlerin (sözleşmesi bitmesine rağmen ilk transfer döneminde sözleşme imzalamayan, erteleme kapsamında bulunmayan takımlarla sözleşme imzalayan, en az üç ay süreli hak mahrumiyeti cezası alan vb.) askerlik işlemleri sevk tehir hakkını kaybettikleri tarih dikkate alınarak yürütülür.

2. SEVK TEHİRİ TEKLİF EDİLEN SPORCU;  

     a. Askerliğine karar aldırmış olmalıdır.  

     b. 1111 Sayılı Askerlik Kanunu’nun 86’ncı maddesine tâbi yoklama kaçağı veya 89’uncu maddesine tabi bakaya durumunda olmamalı ve/veya bu suçlardan dolayı mahkemeden ceza almamış olmalıdır.    

          (1) Sevk tehiri teklifleri; yükümlülerin askerlik durum belgesindeki muhtemel celp ve sevk tarihleri dikkate alınarak, en az 30 gün önce  Millî Savunma Bakanlığı’nda bulundurulur.  

          (2) Müteakip sevk tehiri teklifleri; bir önceki sevk tehiri teklifinin ilgisi verilmek suretiyle, sporcunun sevk tehiri bitim süresinden 30 gün önce Millî Savunma Bakanlığı’na gönderilir.

          (3) Sevkleri tehir edilenlerin sevk tehiri süresinin bitiminden önce durumlarında değişiklik olması halinde bu değişiklik, teklif yapan makamlar tarafından 60 gün içinde Millî Savunma Bakanlığı’na bildirilir.

          (4) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile ilgili federasyon başkanlıkları dışındaki makamlar tarafından yapılan sevk tehiri tekliflerine işlem yapılmaz.
 

ÖĞRENCİLERİN ERTELEME  İŞLEMLERİ
 
Öğrencilerin askerlikleri 1111 sayılı askerlik kanununun 35/C maddesi ile belirlenen esaslar çerçevesinde;

Erteleme esasları :

Yurt içindeki öğretim kurumlarında okuyanların okula kayıtlarında bir defa, kayıtlı oldukları askerlik şubesine gönderilen öğrenci durum belgelerine istinaden, azami öğrenim süresi ve 29 yaş sınırına kadar ertesi yıla bırakılmaktadır.

Yurt dışındaki öğretim kurumlarında okuyan öğrenciler için, her yıl bulundukları bölgedeki eğitim müşavirliği/ataşeliği veya konsolosluk tarafından düzenlenip, onaylanarak ilk seferinde derhal, takip eden yıllarda en geç o yılın 31 Ekim tarihine kadar kayıtlı askerlik şubelerine gönderilen öğrenci durum belgelerine istinaden,  azami öğrenim süresi ve 29 yaş sınırına kadar(açık öğretim programlarında ayrıca, aynı sınıfta iki yıl üst üste kalmadıkları sürece) ertesi yıla bırakılmaktadır.

Öğrencilerin, mezuniyet, ilişik kesilme, yatay geçiş, ilave öğrenim süresi kazanma, kayıt dondurma, kayıt canlandırma, kayıt yeniletmeme, yeniden kayıt gibi durumları (açık öğretim programlarında ayrıca, aynı sınıfta iki yıl üst üste kalma) en geç iki ay içinde kayıtlı bulundukları askerlik şubelerine öğrenci durum belgesi ile bildirilmesi gerekmektedir.

Bitirdiği eğitim-öğretim kurumunun dengi veya daha aşağı seviyedeki (2 yıl süreli meslek yüksek okulunu bitirip tekrar 2 yıl süreli bir başka meslek yüksek okulunda/4 yıl süreli bir fakülteyi bitirip, tekrar 4 yıl süreli bir başka fakülte veya 2-3 yıl süreli bir yüksek öğrenim kurumunda okuyanlar) bir okulda okuyanların öğrencilikleri nedeniyle askerlikleri ertelenmemektedir.

Örgün öğretim lisans öğrencisi iken okuduğu alan dışında açıköğretim fakültesine, meslek yüksekokulu öğrencisi iken, okuduğu alan dışında açıköğretim fakültesine, açıköğretim fakültesi öğrencisi iken okuduğu alan dışında (kayıt sildirme şartı aranmaksızın/ okuduğu alan içinde ise kayıt sildirmek şartıyla) örgün öğretime, (bitirdikleri okulun aynı veya daha altı seviyesinde değilse) kayıt yaptıranların aynı anda iki yükseköğretim kurumunda okumalarına olanak sağlandığından, bunların ertesi yıla bırakma işlemleri yapılır.

Aynı anda iki yükseköğretim kurumunda okuyanların bu okulların birinden mezun olmaları halinde diğer okuldaki öğrenciliği nedeniyle ertesi yıla bırakma işlemi yapılmaz.

İntibak :

2 veya 3 yıllık önlisans programlarından mezun olup da lisans programlarına devam edebilmek için ÖSYM' ce açılacak dikey geçiş sınavlarına katılacaklar ile kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına sınavsız kayıt yaptıracaklar, kayıt yaptıracakları celp dönemlerinden birinde bakaya kalsalar dahi askerlikleri ertesi yıla bırakılır.

4 yıl veya daha fazla süreli örgün öğretim lisans programlarına dikey geçiş yapabilmek için intibak programlarına kayıt yaptıranlar ertesi yıla bırakılır. Örgün öğretimde intibak programlarına devam edenlerden başarılı olamayanların (bu süre en fazla üç yarıyıldır.) okullarıyla ilişikleri kesilmektedir. Bu sebeple birinci defa ertesi yıla bırakılmaları sonucunda fakültelerin üçüncü sınıfına kayıt yaptırmaya hak kazandıklarına dair belge ibraz edemeyenlerin durumları okullarından sorulur ve olumlu cevap alınanların askerlikleri ertesi yıla bırakılır.

Ancak farklı alanlardaki açıköğretim lisans programlarına devam etmek isteyenlerin intibak programları sırasında süresiz sınav haklarından bulunması ve bu sırada öğrencilik haklarlından yararlanmamaları sebebiyle ertesi yıla terk işlemi yapılmaz.

Azami öğrencilik süreleri :

Hazırlık sınıflarında geçen süreler azami öğrencilik süresinin hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır. Ayrıca, okulun yönetmeliğinde belirtilen mazeretleri nedeniyle kayıtlarını donduranların bu süreleri, bir dönem/sömestr olsa bile tam yıl olarak kabul edilmekte ve öğrencinin lehine değerlendirilerek azami öğrencilik süresine ilave edilmektedir. Bu süre hiçbir zaman iki yıl veya dört dönemi (sömestr) geçmez.

İşledikleri disiplin suçları sebebiyle en az bir dönem okuldan uzaklaştırma cezası alan öğrencilerin de bu süreleri tam yıla tamamlanmak suretiyle azami öğrencilik sürelerine ilave edilir, ancak bu süre hiçbir zaman bir yıl veya 2 dönem/sömestri geçmez. Öğrenci kayıt dondurduğu/disiplin suçu nedeniyle okuldan uzaklaştırıldığı süre içinde öğrenci kabul edilir ve ertesi yıla terk işlemi yapılır.

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 44'üncü maddesi gereğince, azami öğrencilik süresi sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencilerine (Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve açık öğretim programları hariç) ilave sınav hakkı verilir. Buna göre; mezun olabilmek için ara sınıflar dahil 3 ve daha az dersi olanlar dört dönem, 4 ve 5 dersten başarısız olanlar iki dönem, ilave iki dönem sonunda ders sayısını 3 veya  daha az sayıya indiremedikleri sürece tekrar iki dönem olmak üzere birer yıllık sürelerle azami iki yıl  (dört dönem) ertesi yıla terk edilir. 3 veya daha az sayıda dersi olanlara sınırsız sınav hakkı verildiğinden bunların askerlikleri ertelenmez.

Özel/Akşam ve Açık Liseler :

Açık öğretim liselerinde okuyan öğrencilerin askerlikleri ertelenmez. Akşam liselerinde okuyanların, 625 Sayılı Kanun gereğince kurulmuş özel liselerde okuyanların ve açık öğretim lisesi meslek programlarına devam edenlerin askerlikleri ise ertelenir.

Yurt Dışında Öğrenim Görenler :

Yurt dışında okuyan öğrencilerin askerliklerinin ertelenmesi öğrenciliklerinin Millî Eğitim Bakanlığınca tanınması şartına bağlıdır. Yasanın kendisine tanıdığı süre içinde yurt dışında öğrenime başladığı halde öğrenciliğinin tanınması çeşitli nedenlerle gecikmiş ve fiilen öğrenciliği devam edenlere Millî Eğitim Bakanlığı tarafından bildirilmesi durumunda altı aylık ek süre verilir. Bu süre içinde işlemlerini tamamlayanların ertelemesi yapılır.

Çıraklık/Meslek Eğitimi :

Çıraklık/meslek eğitimine katılanlar; yurt içinde 23 yaşını tamamladıkları yılın 31 Ekim tarihine, yabancı ülkelerde ise eğitimin bitimini takip eden 31 Ekim tarihine kadar, yurt içinde çıraklık eğitim merkezi müdürlükleri, yabancı ülkelerde konsolosluk veya çalışma ataşeliklerince doldurulup onaylanan belgeye istinaden ertelenir.

Sevk Tehirleri :

1111 sayılı askerlik kanununun 36 ncı maddesi gereğince; lise ve dengi okul mezunlarının, askerliklerine karar aldırarak dilekçe ile talep etmeleri durumunda işleme tâbi oldukları doğumluların sevk tarihinden itibaren 2 yıl, 2-3 yıllık yüksek okul mezunu veya 4 yıl ve daha fazla süreli fakülte terklerin ise, 1 yıl süreyle sevkleri tehir edilir.




Sevkleri her ne sebeple olursa olsun  tehir edilenlerden, sevk süresinin bitiminde öğrenci olduğu anlaşılanlar (29 yaş sınırı içinde bulunmak kaydıyla) ertesi yıla bırakılırlar.

Sevkinin tehirine talep etmeyerek, askere gitmek isteyenler sevk tehir süresi içinde istedikleri zaman bu taleplerinden vazgeçebilirler.(Bakaya kalanlar dahil),

Öğrenci iken askere gitmek için dilekçe ile talepte bulunanların askerliklerine karar alınır ve askere sevkleri planlanır. Bunların okullarından ilişiklerini kesmeleri istenmez. Öğrenimlerine devam edeceklerinden yeniden ertesi yıla bırakılmalarını talep edenlerin bu talepleri bir defaya mahsus kabul edilir.

Yoklama kaçağı veya bakaya olmamak (sınava girdiği yılın celp dönemlerinden birinde bakaya kalanlar hariç) kaydıyla, o yıl ÖSYM sınavına katılacaklarını belgeleyenlerin sevkleri önce Ağustos celbine, daha sonra ÖSYS sınavını kazandığını (ÖSYM'ce belirlenen barajın üstünde puan alanlar) belgelemeleri halinde Kasım celbine kadar, meslek lisesi mezunu olarak yükseköğretim programlarına sınavsız kayıt yaptıracaklarını belgeleyenler ile uzman erbaş ve uzman jandarma yetiştirilmek üzere yapılan sınavlarda başarılı olduğunu belgeleyenlerin sevkleri ise Kasım celbine kadar tehir edilir. (Sevk tehir süresi içinde olup, yoklama kaçağı-bakaya olanlar dahil) Bunlardan ek yerleştirme sonucu bir yüksek öğretim kurumuna yerleştirilenlere sevkin son gününden sonraki bir tarihte kayıt hakkı verildiği taktirde kayıt tarihinin son gününe kadar belge verilir. Bu tarihe kadar kayıt yaptırmayanlar bakaya takibine alınır. Meslek Yüksek Okulu ve Açık öğretim ön lisans programlarından mezun olarak, lisans programına devam edebilmek için "Dikey Geçiş Sınavına" girecekler ile sınavsız olarak kayıt hakkı kazananlardan, sınava girdiği yılın celp dönemlerinden birinde bakaya kalanlar Kasım celbine ertelenir.

Diploma Denkliği:

Yurtdışındaki Yükseköğretim kurumlarından mezun olanların diplomalarının denkliğinin kabul veya reddi, Yükseköğretim Kurulunun yetkisinde olduğundan, YÖK’ün denklik kararı (lisans düzeyinde, önlisans düzeyinde veya denkliğini kabul etmeme) sonucuna göre yükümlülerin statüleri belirlenmektedir.



Örnek-1: 1981 doğumlu yükümlü 01.01.2000 tarihinde askerlik çağına girmektedir. Bu yükümlü 1999 yılında liseden mezun olmuş ise askerlik çağına girdiği yıl dikkate alınarak 2 yıl sevk tehiri yapılmakta ve 31.12.2003 tarihine kadar sevki tehir edilerek 2004 yılında şubesinin celp döneminde sevke tâbi tutulmaktadır. 31 Ekim 2000 tarihine kadar son yoklamasını yaptırmamış ise yoklama kaçağı (1111/86.md.tâbi) olarak karar aldırdığında, 02 Ocak 2004 tarihinde sevk edilecektir.

Örnek-2:  1980 doğumlu yükümlü 01.01.1999 tarihinde askerlik çağına girmektedir. Bu yükümlü 1999 yılında yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış ve 01.08.2000 tarihinde kaydı silinmiş ise, fakülte terk olarak askerlik kararını aldırması gerekmektedir. Bu yükümlünün sevk tehiri talebinde bulunması halinde, 31.12.2002 yılına kadar, 1 yıl süreli sevki tehir edilecek ve 2003 yılında şubesinin celp döneminde sevke tâbi olacaktır. 31 Ekim 2000 tarihine kadar son yoklamasını yaptırmamış ise yoklama kaçağı (86.md.tâbi) olarak karar aldırdığında, 02 Ocak 2003 tarihinde sevk edilecektir.

KARDEŞLERİN SEVK TEHİR İŞLEMLERİ
 
Kardeş sevk tehir işlemleri 1111 sayılı askerlik kanununun 35/D maddesi ile belirlenen esaslar çerçevesinde askere sevk sırasında yapılır.  

SEVK TEHİRİ ESASLARI

İki kardeşten biri askerde ise askerlik hizmet sırası gelenin sevki, baba veya dul annenin isteğine bağlı olarak, askerdeki kardeşinin hizmeti bitinceye kadar tehir edilir.  

İki kardeş aynı celp grubunda sevke tâbi ise baba veya dul annenin isteğine bağlı olarak kardeşlerden birinin sevki, diğerinin terhisine kadar tehir edilir.  

İkiden fazla kardeşten ikisi askerde olduğu sürece baba veya dul annenin isteğine bağlı olarak diğer kardeşlerin sevki, askerdeki kardeşlerinden birinin terhisine kadar tehir edilir.    

İkiden fazla kardeşten biri askerde ise hizmet sırası gelen kardeşin sevki, eğer diğer kardeşleri on beş yaşından küçük ise, kardeşlerden biri on beş yaşını bitirinceye kadar, aksi takdirde askerdeki kardeş terhis oluncaya kadar tehir edilir. On beş yaşından küçük kardeşlerin yanı sıra, ailenin geçimine yardım edemeyecek derecede malûl olduğu hastane sağlık kurullarınca düzenlenmiş sağlık raporu ile belgelenen kardeşler sevk tehiri işleminde dikkate alınmazlar. (Askerliğe elverişli değildir raporu olanlardan çalışabilir durumda bulunanların bu raporları dikkate alınmaz.)

 Üç kardeşin üçü de aynı celp grubunda sevke tâbi ise; baba veya dul annenin isteğine bağlı olarak ikisi askere alınır, üçüncünün askerliği diğerlerinin terhisine kadar tehir edilir.

Sevk tehiri için babanın ya da dul annenin, askere sevk sırasında;

a.      Dilekçe,
b.      Nüfus müdürlüğünden alınacak müracaat sahibine ait nüfus kayıt örneği,
c.      Ailesinin geçimine yardım edemeyecek derecede malûl olduğu beyan edilenler için bu durumlarını belgeleyen, hastane sağlık kurullarınca düzenlenmiş sağlık raporu, ile birlikte askerlik şubesine müracaat etmesi gerekir.



Kaynak:MSB Askeralma Dairesi